Twórcą metody, opracowanej w latach 1950-1970 jest Prof. Vaclav Vojta, neurolog i neurolog dziecięcy.
Metoda ta, opiera się na tzw. odruchowej lokomocji . Jej terapeutyczne zastosowanie u dzieci z zaburzeniami ośrodkowej koordynacji nerwowej, może przywrócić dostęp, chociażby częściowo do podstawowych wzorców ruchowych, które według twórcy metody są obecne u każdego człowieka od chwili narodzin.
Diagnostyka
Jest wykorzystywana do wczesnego rozpoznawania zaburzeń rozwoju motorycznego. Wcześnie wdrożona terapia zapobiega pojawieniu się nieprawidłowych wzorców ruchowych.
Terapeuta :
- ocenia spontaniczny ruch dziecka w leżeniu na brzuchu i na plecach dziecka
- wykonuje siedem reakcji ułożeniowych, które pozwalają uzyskać wnioski dotyczące poziomu wyprostu jakie osiągnęło dziecko, a także ocenia jakość wzorca globalnego.
- ocenia dynamikę odruchów noworodkowych. Są to reakcje układu nerwowego, które przy prawidłowym rozwoju dziecka powinny wygasnąć po kilku pierwszych miesiącach życia.
Terapia
Podczas stymulacji na ściśle określonych strefach ciała, przy odpowiedniej pozycji wyjściowej, dochodzi do skoordynowanej, rytmicznej aktywacji wszystkich mięśni szkieletowych i uruchomienia ośrodkowego układu nerwowego na różnych poziomach aktywności.
Profesor Vojta przyjął że wielokrotne wyzwalanie odruchowych reakcji powoduje przetorowanie zablokowanych funkcjonalnie dróg nerwowych między mózgiem a rdzeniem kręgowym. Jest to więc uzyskanie dostępu ośrodkowego układu nerwowego do poszczególnych częściowych wzorców motorycznych, które są niezbędne do wykonania określonego ruchu. Sprawia to że dziecko uzyskuje lepszy dostęp do wzorców ruchowych w swojej motoryce spontanicznej.
Główny cel terapii:
Pacjent uzyskuje dostęp i możliwość wykorzystania podstawowych elementów utrzymania postawy ciała i przemieszczania się a więc;
- równowagi ciała podczas ruchu
- wyprostu ciała wbrew sile ciążenia
- celowych ruchów chwytania i kroczenia
Podczas terapii dodatkowo uaktywnia się:
- język i żuchwa ( motoryka obszaru ustno- twarzowego)
- wodzenie wzrokiem
- ssanie i połykanie
- oddychanie
- prawidłowe funkcje pęcherza i jelit.
Ważne w terapii !!!
Rodzic jako główny terapeuta
Rodzic bierze czynny udział w przebiegu terapii. Uczy się prawidłowego ułożenia dziecka a także wyzwolenia odpowiedniej strefy. Wie również jaki ruch dziecka ma wyzwolić, co jest gwarantem dobrze wykonanego ćwiczenia.
Ilość powtórzeń, czas ćwiczenia
Terapia trwa do 30 min, powtarza się ją 4 razy w ciągu dnia u małych dzieci, u starszych dwa razy. Duża liczba powtórzeń ma za zadanie przetorować prawidłowy wzorzec motoryczny do ośrodkowego układu nerwowego.
Płacz dziecka
Rodzice odczuwający niepokój związany z płaczem dziecka podczas terapii powinni zrozumieć, że płacz ten najczęściej jest wywołany wysiłkiem i aktywacją głębokich partii mięśni, które do tej pory nie były aktywne a także frustracją powstającą z wymuszonej pozycji. Ważną rolą rodzica jest tutaj wspieranie i dopingowanie dziecka podczas i po terapii.